Năm 2010, phim Thinking of you của đạo diễn Vũ Quang Huy đã giành được giải thưởng “Trái tim vàng” cùng hai giải cá nhân đạo diễn và quay phim xuất sắc nhất. Lễ trao giải YxineFF 2011 gần đến, chúng ta cùng gặp lại quán quân YxineFF trước giờ G để có cái nhìn cận cảnh hơn về nhà làm phim trẻ này.
Lấy cảm hứng phim từ…truyện kiếm hiệp Kim Dung
Xin chào Huy. Xin được hỏi về bộ phim đoạt giải “Trái tim vàng” 2010. Anh đã xây dựng ý tưởng bộ phim Thinking of you như thế nào?
Huy đã lấy cảm hứng cho phim này từ truyện Liên Thành Quyết của Kim Dung. Trong truyện, hai nhân vật là Đinh Điển và Lăng Sương Hoa yêu nhau nhưng lại không thể ở gần nhau, cho nên cô gái ngày nào cũng bỏ một chậu hoa tươi ngoài cửa sổ để nói cho người yêu biết là cô vẫn nghĩ đến anh ấy. Đó cũng là nơi xuất phát của cái tựa đề Thinking of You (Nghĩ Về Anh).
Quá trình thực hiện phim diễn ra trong bao lâu? Trong thời gian đó anh có kỷ niệm nào đáng nhớ không?
Kịch bản được viết trong vòng một đêm. Bộ phim đã được quay trong vòng một ngày, và quá trình edit và soạn nhạc được thực hiện trong vòng hai ngày.
Huy nhớ rằng trong lúc đang quay đã có vài anh chàng say xỉn kéo tới tiệm hoa để phá đám. Lúc đó tình hình cũng khá căng thẳng, đoàn phim đã phải gọi cảnh sát họ mới chịu bỏ đi.
Anh phải mất bao nhiêu chi phí để làm ra bộ phim này?
Huy mất khoảng 200 dollar để trả cho người soạn nhạc. Những diễn viên và cộng tác viên đều đóng góp thì giờ của mình. Ông chủ tiệm hoa chẳng những không lấy tiền mà còn cung cấp những đóa hoa đã được dùng trong phim nữa đấy.
“Không tham vọng lớn lao, không cố sức chứng tỏ sự độc đáo như thường thấy ở các tác phẩm đầu tay; nhưng bằng nghiệp vụ khá vững, đạo diễn, cũng là biên kịch, quay phim, dựng phim của phim Nghĩ về anh đã kể cho chúng ta một câu chuyện tươi tắn, trong trẻo, rung động và gần gũi. Nghĩ về anh trở nên nổi bật chính vì sự chân thành, dung dị và trầm tĩnh của mình.” – NSƯT, Đạo diễn Việt Linh, trưởng BGK YxineFF 2010.
“Chi phí làm phim là do tôi tự móc túi ra trả”
Từ khi nào anh bắt đầu quan tâm đến điện ảnh? Anh có thể chia sẻ đôi chút về bộ phim đầu tiên của mình.
Huy bắt đầu chú ý điến điện ảnh vào năm cuối của trường trung học. Lúc đó mình vừa đọc xong tác phẩm Những Cô Em Gái của Nguyễn Nhật Ánh và tác phẩm này đã trở thành bộ phim đầu tiên mà Huy sản xuất. Lúc đầu Huy muốn thực hiện bằng tiếng Việt nhưng không kiếm được đủ diễn viên cho nên đã phải thực hiện bằng tiếng Anh.
Lúc đầu thì điện ảnh cũng chỉ là một thứ sở thích riêng, nhưng sau đó nó đã trở thành một sự đam mê. Tuy Huy đã tối nghiệp Berkeley gần hai năm rồi, Huy vẫn hy vọng có thể biến nghề quay phim thành công việc chính của mình.
Những bộ phim tôi được xem của anh đều bằng tiếng Anh. Đó là do điều kiện khách quan anh đang ở Mỹ hay anh đang hướng đến đối tượng khán giả quốc tế?
Cũng có một vài lý do. Một là bởi vì Huy quen thuộc hơn đối với tiếng Anh so với tiếng Việt cho nên việc viết kịch bản bằng tiếng Anh cảm thấy tự nhiên hơn. Hai là chỉ trong một vùng nhỏ thì cũng rất khó kiếm ra nhưng diễn viên có khả năng để làm phim tiếng Việt. Có người thì diễn xuất rất hay nhưng lại không rành tiếng Việt và ngược lại. Ba là vì Huy cũng muốn những bộ phim của mình càng được phổ biến càng tốt cho nên chọn Anh ngữ là thứ tiếng thông dụng nhất.
Đôi khi xem các phim của anh, tôi thường gặp lại những khuôn mặt rất quen thuộc ở những phim trước. Anh có thể nói thêm về những diễn viên của mình.
Lúc khởi đầu thì diễn viên trong phim của Huy hầu như đều là bạn bè, nhưng kể từ The Girl from Yesterday (2007), Huy đã bắt đầu cộng tác với Theatre Rice, một nhóm diễn viên chuyên nghiệp trong trường Berkeley. Sau khi ra trường, Huy vẫn tiếp tục cộng tác với họ cũng như những diễn viên khác trong vùng. Có khi thì họ tình nguyện cống hiến thời gian, và khi có khả năng thì Huy trả công cho họ.
Tôi rất thích các bản nhạc được sử dụng trong phim của anh sản xuất. Hình như anh có một đội ngũ sản xuất nhạc riêng cho phim mình?
Về vấn đề nhạc thì lúc đầu Huy cũng đã từng dùng những bản nhạc “lậu” vì không đủ kinh phí, tuy nhiên vài năm về trước Huy đã may mắn gặp được một nhạc sĩ rất tài năng và anh đã đã soạn nhạc cho tất cả những phim mà Huy đã sản xuất từ đó đến giờ với giá cả rất vừa phải. Đôi khi những nghệ sĩ khác trong vùng cũng cho phép Huy sử dụng tác phẩm của họ trong phim với giá tượng trưng.
Trong những bộ phim ngắn của anh, tôi thấy anh tham gia nhiều vị trí: từ đạo diễn, biên kịch đến quay phim, đạo diễn hình ảnh. Trong các vị trí đó anh thấy mình phù hợp và yêu thích vị trí nào nhất?
Huy thích nhất là làm đạo diễn hình ảnh (DoP) vì đó là một vị trí kỹ thuật những cũng đòi hỏi mình phải có tinh thần sáng tạo. Tính tình của Huy hơi nhút nhát cho nên có nhiều lúc cũng hơi thấy lúng túng khi phải chỉ đạo cho các diễn viên. Tuy nhiên gần đây Huy đang cố gắng học hỏi thêm về nghề đạo diễn và cách làm việc tích cực hơn đối với những diễn viên.
Việc làm phim ngắn đã tạo ra nguồn thu đáng kể nào chưa? Anh thường xoay xở với chi phí làm phim như thế nào?
Thú thật thì việc làm phim ngắn không phải là một cách làm ra tiền vì ở Mỹ hầu như hoàn toàn không có thị trường tiêu thụ. Loại trừ những giải thưởng ở những cuộc thi như của VAALA hay YxineFF, những cuộn phim ngắn của Huy đã không tạo ra được một nguồn doanh thu đáng kể nào. Phần lớn những liên hoan phim ở Hoa Kỳ chỉ trao những giải thưởng danh dự chứ không có tiền thưởng. Những chi phí làm phim hầu như đều như phải tự mình móc túi ra trả. Hồi còn ở đại học thì phải kiếm việc làm thêm để dành dụm tiền, và bây giờ ra trường rồi thì Huy cũng có công việc ngoài để hỗ trợ cho sự nghiệp làm phim của mình. Nghe thì cũng hơi bi đát nhưng mà nói một cách lạc quan thì những phim ngắn này cũng là rất quan trọng vì chúng đã cho Huy một cơ hội để tập dợt, và chúng cũng là một cách để cho Huy biểu lộ khả năng của mình với giới làm phim chuyên nghiệp.
“Tôi là một người rất lãng mạn”
Phong cách làm phim mà anh theo đuổi là gì?
Huy luôn luôn mô phỏng theo phong cách làm phim của Hollywood, từ những góc độ quay cho tới cách dựng ánh sáng. Tuy nhiên, điều mà Huy luôn chú tâm đến nhiều nhất là phải làm cách nào cho khán giả rung động khi họ xem những tác phẩm của mình.
Tôi đã xem một số bộ phim ngắn của anh: Thinking of you, A girl from tomorrow, Curtain call, I don’t know let’s sing, The eight hour…. Và những clip ca nhạc ví dụ như “Chàng khờ thủy chung” từ năm 2006 của anh. Điểm chung là cảnh quay rất đẹp (!), câu chuyện tươi tắn và lãng mạn. Đó có phải là phong cách làm phim của anh không?
Trước khi bắt đầu quay, Huy thường dành ra khá nhiều thời gian để chọn lựa những nơi nào đẹp mắt nhất, phù hợp nhất cho phim. Vì kinh phí thường là rất thấp cho nên phần lớn phải dựa vào những cảnh sẵn có để tăng giá trị của bộ phim. Huy xuấn thân là đạo diễn hình ảnh (Director of Photography) chứ không phải là đạo diễn, cho nên Huy luôn quan tâm đặc biệt đến cái “nhìn” của bộ phim.
Về khía cạnh nội dung thì hai chữ “lãng mạn” đúng là rất phù hợp. Trong những thể loại phim thì Huy thích nhất là phim tình cảm, và cũng có nhiều lúc hướng đi của câu chuyện có vẻ “lâm li bi đát” một chút. Nhưng Huy luôn cố gắng làm cho khán giả có thể thông cảm và liên hệ được với những nhân vật và tình huống trong phim của mình.
Anh tự nhận xét về tính cách của mình như thế nào? Điều đó có ảnh hưởng đến phong cách làm phim của anh không?
Như Trâm đã nhận xét, những bộ phim mà Huy sản xuấn thường rất lãng mạn, và đó là vì Huy cũng là một con người rất lãng mạn. Khi viết lời thoại cho một nhân vật hay lúc ngồi vào các nghế đạo diễn, Huy thường mô phỏng tính cách của các nhân vật theo tính tình của chính mình. Ví dụ như vai nam trong những phim The Girl from Yesterday và Curtain Call điều như rất rụt rè, trầm lặng đối với nữ giới; Huy tự thấy mình cũng như vậy.
Sống ở một đất nước có ngành công nghiệp giải trí đặc biệt là điện ảnh phát triển như Mỹ anh cảm thấy thế nào? Có khi nào anh cảm thấy bị “ngợp” không?
Cũng có cái tốt và cái xấu. Cái tốt là những phương tiện điện ảnh như là dụng cụ quay, nhân công , phim trường rất dồi dào, tạo ra rất nhiều cơ hội cho những nhà làm phim. Cái xấu là càng ngày càng có nhiều nhà làm phim trẻ muốn cạnh tranh để lấy một chỗ đứng trong thị trường, cho nên muốn thành công không phải là dễ chút nào.
Phong trào làm phim ngắn độc lập trong những năm gần đây rất được các bạn trẻ Việt Nam quan tâm hưởng ứng. Cũng là một người làm phim ngắn độc lập, anh có chia sẻ điều gì với những bạn trẻ cùng theo đuổi niềm đam mê như mình?
Điều quan trọng nhất là đừng bao giờ nghĩ rằng mình cần phải có những dụng cụ đắt tiền thì mới làm ra được phim hay. Lúc mà Huy mới vô nghề, trong hai năm đầu ngay cả một cái máy quay phim cũng không có, mỗi lần muốn đi quay phải đi mượn của bạn. Phim quay đẹp hay xấu chỉ là bề ngoài, cái quan trọng là nội dung. Huy hy vọng rằng các bạn sẽ hết lòng theo đuổi nghề làm phim và đừng chán nản nếu lúc đầu gặp sự khó khăn.
Cảm ơn anh đã tham gia trả lời phỏng vấn.
Chúc anh đạt được nhiều thành công trong thời gian tới!
Anh Trâm (thực hiện)
Vũ Quang Huy
D.O.B: 9/4/1987
Tốt nghiệp đại học UC Berkeley, ngành Hóa sinh
Bộ phim yêu thích nhất: My sassy girl (HQ)
Đạo diễn yêu thích nhất: Park Chan-wook (phim Old Boy), Christopher Nolan (Inception, The Dark Knight).
Nhóm làm phim: Hidden Dreams Media
Những phim từng tham gia sản xuất: Moments (2006), The Eight Hour (2006), The Girl from Yesterday (2007), Darkness, My Old Friend (2008), I Don’t Know Let’s Sing (2008), Waiting (2009), Justify (2009), Thinking Of You (2009), Curtain Call (2009), Anniversary (2009), Battle (2010), Dear Erica (2011)…
Những liên hoan phim từng tham dự: Liên hoan phim quốc tế Việt Nam lần thứ I, San Diego Asian Film Festival, Tiệc phim ngắn YxineFF, Liên Hoan Phim Quốc Tế Việt Nam năm 2011
Những giải thưởng “Thinking of you” đã đạt được: Giải Phim hay nhất trong liên hoan phim toàn trường Berkeley Campus MovieFest năm 2009, giải thưởng Khán giả bình chọn của cuộc thi phim ngắn Hidden Genius do Hội Văn Học Nghệ Thuật Việt Mỹ (VAALA) tổ chức trong khuôn khổ của Cinema Symposium 5 (Hội Luận Điện Ảnh lần thứ 5) tại đại học University of California, Los Angeles (UCLA) vào tháng 4, 2010/ Giải Trái tim vàng cho phim Thinking of you trong Tiệc phim ngắn YxineFF 2010 cùng 2 giải Đạo diễn và Quay phim xuất sắc nhất dành cho cá nhân Huy.
